Ξερολιθιές

Έργα τέχνης αρμονικά δεμένα με το περιβάλλον. Οι ξερολιθιές είναι αναπόσπαστο κομμάτι της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.

Απόλυτα συνδεδεμένες µε το αιγαιοπελαγίτικο τοπίο. Πρόκειται για τοίχους φτιαγμένους με πέτρες, οι οποίες τοποθετούνται η μια δίπλα ή πάνω στην άλλη, χωρίς συνδετικό υλικό παρά μόνο με σφήνες. Η άγρια ομορφιά τους προκαλεί θαυμασμό για το πώς ο άνθρωπος κατάφερε να αντιπαλέψει τις δυνάμεις της φύση και να μετατρέψει τις άγονες πλαγιές σε καλλιεργήσιμες εκτάσεις, μέσα από μία ορθολογική χρήση του περιβάλλοντος προς όφελός του. Ο ανδριώτικος τύπος χτισίµατος της πέτρας είναι µοναδικός : το σώµα της ξερολιθιάς διακόπτεται από µεγάλες πλάκες οι οποίες ενσωµατώνονται πλήρως στον τοίχο και συχνά εξέχουν και πάνω από αυτόν. Αυτό το ενδιαφέρον χαρακτηριστικό γνώρισμα στις ξερολιθιές της Άνδρου , είναι τα "στήματα". Μεγάλες πέτρινες πλάκες που τις τοποθετούσαν κάθετα μέσα στο χώμα, σαν κολόνες στήριξης του τοιχίου. Περιμετρικά τοποθετούσαν μικρότερες πέτρες και συνέχιζαν την ξερολιθιά μέχρι το επόμενο "στήμα". Η ξερολιθιά με στήματα είναι ιδιαίτερα ανθεκτική κατασκευή. Με μέτρο, λοιπόν, την αρμονία με τη φύση και εργαλείο την πέτρα, έχτισαν τις «αιμασιές» ή τις «πεζούλες» (αναβαθμίδες), κατασκεύασαν από την ίδια πέτρα κονάκια, καταλύματα για ανθρώπους και ζώα, δρόμους, τοίχους, νερόμυλους, ανεμόμυλους, γεφύρια κα. …και το χρώμα της πέτρας ολόιδιο με των βράχων τριγύρω, δεν ξεχωρίζεις την ανθρώπινη κατασκευή από αυτή της φύσης. Δημιουργήματα που εντυπωσιάζουν για την απίστευτη χειρονακτική εργασία που απαιτήθηκε για την ολοκλήρωσή τους. Πέραν όµως της πολιτισµική τους αξίας που έχει ήδη αποτιµηθεί δεόντως, ο ρόλος τους στη διατήρηση της µοναδικής βιοποικιλότητας της Άνδρου είναι εξίσου σημαντικός.